Ney-Bilgi, Ney Hakkında Herşey

Tarihte Bugün

Ney-Bilgi

Anket

Anket'e katıldınmı?

Ney'in Bölümleri

Başpare

Neylerin üflenen kısmında bulunan bir parçadır. Neyden çıkacak sesin daha kuvvetli, net ve parlak olarak çıkmasını sağlar. Genellikle manda boynuzundan yapılır. Günümüzde başpare yapımına elverişli manda boynuzlarının bulunması zor olduğundan, bir çeşit sert plastik de (delrine) başpare yapımında kullanılmaktadır. Ayrıca fildişi ve sert bir ağaç olan abanoz gibi malzemeler de başpare yapımında kullanılmaktadır. Fildişi estetik değeri yüksek bir malzemedir. Ancak pahalı olması sebebiyle çok fazla tercih edilmemektedir.

Başparelerin dış çapları 35 ila 50 mm arasında değişmektedir. Üflenen kısımda yer alan ve dudağın temas ettiği ağız çapı ise 16 ila 17 mm arasında, icracının isteğine göre değişebilir. Ney icracılarının istek ve alışkanlıklarına göre farklı formlarda başpareler yapılabilmektedir.

Bazı başpare çeşitleri:

Parazvane

Neyin üst ve alt uçlarına, çatlamasını engellemek için sıkıca geçirilen yüksüklere "parazvâne" adı verilir. Sarı (pirinç), bakır, gümüş, altın ve bafon (alpakka) gibi metallerden yapılabilir. Altın, maliyeti nedeniyle pek tercih edilmez. Genellikle bafon kullanılır.

İmal ettiğim neylerde, parazvâne malzemesi olarak, kararma ve okside olma risklerini taşımayan standart bafon kullanılmaktayım. Bafona, yani alpakkaya, halk dilinde "Alman gümüşü" de denir. Bafon ve altın hariç, yukarıda adı geçen diğer metaller oksitlenmektedirler.

Parazvâne, neyin çatlamasını engellemenin yanısıra, estetik olarak güzel gözükmesini de sağlayacağından dolayı, kuyumcu titizliğinde uygulanmalı, kaynak yerleri belli olmayacak şekilde işlenip polisajı (parlatma işlemi) yapılmalıdır.

Parazvânelerin en önemlisi, neyin birinci boğumundaki, yani başpârenin takıldığı boğumdaki parazvânedir. Bu parazvânenin çok gevşek olması halinde, başpâre kamışa takılırken kamışın çatlama riski ortaya çıkabilir. Bu bakımdan, gevşeyen parazvânelerinizi lütfen neyiniz ile birlikte getiriniz. Herhangi bir ücret talep etmeksizin parazvâneniz yenisi ile değiştirilecektir

Kamış

Ney, "kargı" adı verilen ve bilimsel adı "arundo donax" olan, kısa boğumlu ve boğum araları birbirine mukabil (?) kamışlardan imal edilir.

Kargı kamışı bataklıklarda ve çok sulak yerlerde yetişmez. Sanılanın aksine tarla kenarlarında az kumlu, bol alüvyionlu, taban suyu olan, bol rüzgar ve güneş alan, deniz seviyelerine yakın, sıcak bölgelerde gündüz ve gece arası ısı farkı çok olan bölgelerde, özellikle doğu Akdeniz ve çevresinde yetişmektedir.

Ney yapımına uygun kamışlara genellikle seyrek kamış kümelerinde daha sık rastlanır. En uygun kamış kesim mevsimi, Kasım ve Şubat ayları arasıdır. Kasım ayı öncesi kamışlar tam olgunlaşıp suyunu çekmediği için; Şubat ayı sonrası ise cemrelerin ve baharın yaklaşması sebebiyle yeniden doğma ve yeşerme dönemi başladığından dolayı, asla kesim yapılmamalıdır.

Yapıma uygun kamışların çok kalın ya da çok ince olması, neyin sesini olumsuz yönde etkiler. Bulunacak kamışın arzu edilen kalınlıkta, sık lifli, suyunu çekmiş, yaprak, budak ve uç püskülü sararmış olması gerekmektedir. Ney yapımına müsait olan malzemenin, binlerce kamış arasında üç ilâ beş adet gibi çok küçük oranlarda bulunması, bu işi oldukça zorlaştırmaktadır.

Tarafımdan edindiğiniz, ya da edinecek olduğunuz neylerin malzemesi, bu vasıflara sahip yüksek ses ve kamış kalitesi sebebiyle, Antakya bölgesinden özel olarak toplanıp seçilerek ve özenle imal edilerek, siz değerli neyzenlere ya da neyzen adaylarına sunulmaktadır.

Bugün 1 ziyaretçi (1 klik) kişi burdaydı!